ยังไม่มีใครรู้ชื่อนาง

ยังไม่มีบทเพลงใดกล่าวขาน ไม่มีพงศาวดารใดจารชื่อลงบนใบลาน ไม่มีพราหมณ์คนใดกล้าเอ่ยถึงในพิธีเช้า แต่ในความเงียบนั้น โลกทั้งสามได้ยินเสียงบางอย่างแล้ว

เสียงนั้นเบากว่าลมพัดผ่านใบตาล เบากว่าหยดน้ำค้างที่ไหลลงจากกลีบบัว เบากว่าลมหายใจของทารกที่เพิ่งลืมตา แต่มันก็หนักพอที่จะทำให้น้ำในแม่น้ำบางสาย ไหลช้าลงชั่วจังหวะหนึ่ง ราวกับลังเล ราวกับกำลังฟัง

ในลงกา เกาะจักรวรรดิกลางทะเลใต้ โหรผู้หนึ่งตื่นกลางดึก เหงื่อเย็นซึมผ่านผ้านุ่งไหม มือสั่นจนวางพู่กันไม่ได้ เขาจุดตะเกียงแล้วเขียนอักษรลงบนกระดาษสา แต่พอเขียนเสร็จ เขากลับ เผามันทิ้งก่อนหมึกแห้ง

ในมิถิลา เมืองแห่งดินน้ำที่ทุ่งนายังเขียวชอุ่ม ดอกบัวในบ่อน้ำสัตย์บานกลางคืนเดือนดับ พราหมณ์เฒ่าที่เฝ้าบ่อมาสี่สิบปีลุกขึ้นยืน มองดอกบัวนั้นนานจน ข้อเข่าสั่น แล้วก้มกราบพื้นดินโดยไม่บอกใครว่าทำไม

ในอโยธยา นครแห่งราชธรรม เจ้าชายน้อยพระองค์หนึ่งฝันถึงทุ่งนาที่ไม่เคยเห็น ในฝันนั้นมีแสงทองอ่อนลอยขึ้นจากผืนดินที่แยกออก พระองค์ตื่นมาด้วยหัวใจที่เต้นช้าผิดปกติ ไม่ใช่เพราะกลัว แต่เพราะสิ่งที่รู้สึกนั้นคล้ายกับการจำสิ่งที่ยังไม่เคยเกิดขึ้น

และในตำหนักชั้นในของวังลงกา ที่ซึ่งกลิ่นดอกจำปาและเครื่องหอมหนักลอยอยู่ในอากาศราวกับม่านที่ไม่มีใครเห็น หญิงผู้หนึ่งนั่งอยู่หน้ากระจกทองสำริด มือวางบนท้องที่เพิ่งเริ่มนูน สายตาจับจ้องเงาของตนเองในกระจก

เงาในกระจกมองกลับมา

นางกลัว ไม่ใช่กลัวสิ่งที่อยู่ในท้อง แต่กลัวสิ่งที่โลกจะทำกับมัน

นี่คือยุคก่อนมหาสงคราม ก่อนศรแรกจะถูกยิง ก่อนสะพานจะถูกสร้างข้ามทะเล ก่อนชื่อ "สีดา" จะกลายเป็นคำที่ทำให้กษัตริย์สั่น ให้นักรบตาย และให้คนธรรมดาหลายคนกลายเป็นส่วนหนึ่งของตำนานโดยไม่มีใครจำชื่อ

แต่ทุกตำนานเริ่มจากรอยร้าวเล็ก ๆ

และรอยร้าวนั้น... เพิ่งเริ่มต้น

ก่อนที่โลกจะรู้จักเจ้า เจ้าต้องรู้จักตนเองก่อน

ในมหากาพย์นี้ เจ้าอาจเป็นใครก็ได้ กษัตริย์หรือคนแจวเรือ ยักษ์หรือนางกำนัล วานรหรือพ่อค้าเร่ นาคาแปลงกายหรือเด็กวัดที่ฝันเห็นสิ่งที่ไม่ควรเห็น ทุกชีวิตมีน้ำหนัก ทุกการตัดสินใจมีราคา และทุกคนอาจกลายเป็นรอยเล็ก ๆ ที่ทำให้มหากาพย์เปลี่ยนทิศ